شنبه , ۲ تیر ۱۴۰۳ - ۱۰:۴۹ قبل از ظهر

خزان بازارها در تابستان

به گزارش سرمایه نگر، بورس‌‌‌‌‌‌‌‌بازان در حالی چهارمین‌ماه سال‌جاری را پشت‌سر گذاشتند که برآیند معاملاتی تیر‌ماه از بازگشت به عقب نماگر‌‌‌‌‌‌‌‌های اصلی بورس اوراق‌بهادار تهران حکایت داشت. ماهی که در آن ابرکانال ۵/ ۱‌میلیون واحد واگذار شد و سهامداران خرد نیز برای دوازدهمین‌ماه متوالی به خروج سرمایه‌‌‌‌‌‌‌‌های خود از گردونه معاملات سهام ادامه دادند. به روایت آمار دماسنج اصلی تالار شیشه‌‌‌‌‌‌‌‌ای سعادت‌‌‌‌‌‌‌‌‌آباد در یک‌ماه گذشته ۴/ ۴‌درصد افت را تجربه کرد که بیشترین افت در مقیاس ماهانه از آذر ۱۴۰۰ تاکنون را حکایت می‌‌‌‌‌‌‌‌کرد، ضمن آنکه دومین افت متوالی شاخص‌‌‌‌‌‌‌‌کل نیز در مقیاس ماهانه و بزرگ‌ترین عقب‌‌‌‌‌‌‌‌نشینی ماهانه در سال‌جاری رقم خورد.

سرمایه نگر

عقب‌‌‌‌‌‌‌‌نشینی قابل‌ملاحظه سرمایه‌‌‌‌‌‌‌‌گذاران از جریان دادوستد‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها در حالی رقم خورد که سایر بازار‌‌‌‌‌‌‌‌های مالی نیز وضعیت چندان موردقبولی نداشتند و به واسطه فضای انتظاری به‌وجود آمده در اقتصاد ایران، با افت قیمت مواجه شدند. در این میان سکه بیشترین افت ماهانه را به میزان ۵۲/ ۴‌درصد تجربه کرد و پس از آن نوبت به بورس با کاهش ۴/ ۴‌درصدی میانگین قیمت سهام رسید. دلار اما ماهی تقریبا آرام را پشت‌سر گذاشت و ۱۶/ ۰‌درصد از ارزش خود را از دست داد.

همزمان با ثبت رکوردهای کاهشی در اولین ‌ماه تابستان، میل به خروج نقدینگی نیز به وضوح مشاهده می‌شود. به باور برخی از کارشناسان طی بیش از ۲۳‌ماه گذشته (مرداد ۱۳۹۹ تا‌کنون) به اعتماد سرمایه‌‌‌‌‌‌‌‌گذاران خدشه بزرگی واردشده است و دولت جدید هم برخلاف وعده‌‌‌‌‌‌‌‌ها که ساماندهی بورس را در اولویت کاری خود عنوان می‌‌‌‌‌‌‌‌کرد هیچ‌‌‌‌‌‌‌‌گونه حمایتی (در اینجا منظور از حمایت؛ عدم‌مداخله در پروسه قیمت‌‌‌‌‌‌‌‌گذاری، عدم‌اعمال سیاست‌های خلق‌‌‌‌‌‌‌‌الساعه و بدون‌کارشناسی، ممانعت از ایجاد رانت، تقویت سبد‌‌‌‌‌‌‌‌گردان‌‌‌‌‌‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌ حداقل در صندوق‌های دارایکم و پالایش و…) را به‌عمل نیاورد، از این‌رو یکی از مهم‌ترین رکوردهای کاهشی که در تیر‌ماه سال‌۱۴۰۱ ثبت شد، متوجه رفتار سرمایه‌‌‌‌‌‌‌‌گذاران بود. چهارمین‌ماه سال‌ در واقع دوازدهمین‌ماه متوالی برای خروج سرمایه حقیقی از بخش مولد اقتصاد بود. این موضوع هم در جای خود گواهی است بر تنومند‌شدن درخت بی‌‌‌‌‌‌‌‌اعتمادی در بورس تهران که بخش مهمی از شکل‌‌‌‌‌‌‌‌گیری آن به واسطه سیاست‌‌‌‌‌‌‌‌گذاری‌‌‌‌‌‌‌‌های غلط داخلی شکل‌گرفته است.

ماه پرخبر بازارهای جهانی

رویداد‌‌‌‌‌‌‌‌های مرتبط با اقتصاد جهانی را می‌توان یکی دیگر از عوامل مهم در تشدید موج نزولی تیرماه بازار سهام معرفی کرد. در حالی نرخ تورم ایالات‌متحده آمریکا رکورد‌‌‌‌‌‌‌‌های جدیدی را به ثبت رسانده است (نرخ تورم سالانه این کشور به ۱/ ۹درصد افزایش یافت) که سایر بازار‌‌‌‌‌‌‌‌های مالی جهان هم تحت‌تاثیر این مهم قرار گرفته‌‌‌‌‌‌‌‌اند، به‌طوری‌که بانک‌های مرکزی در اغلب کشور‌‌‌‌‌‌‌‌ها به دلیل شکل‌‌‌‌‌‌‌‌گیری تورم جهانی اقدامات مشابهی را همانند آمریکا در دستور کار خود قرار داده‌‌‌‌‌‌‌‌اند. فدرال‌رزرو در روز‌‌‌‌‌‌‌‌های پایانی خرداد‌ماه به یک‌‌‌‌‌‌‌‌باره نرخ بهره را ۷۵/ ۰درصد افزایش داد، اقدامی جدی که طی دهه‌‌‌‌‌‌‌‌های متوالی تا به این اندازه تجربه نشده بود. در اواخر‌ماه گذشته نیز اتحادیه اروپا نرخ بهره را ۵/ ۰‌درصد افزایش داد و احتمال تشدید سیاست‌های انقباضی نیز در اقتصادهای مطرح دنیا وجود دارد. در‌ ماه گذشته بازار‌‌‌‌‌‌‌‌های جهانی اعم از کامودیتی‌‌‌‌‌‌‌‌ها تحت‌تاثیر سیاست اخیر فد آمریکا قرار داشتند، به‌طوری که اغلب کالاهای اساسی با افت محسوس ارزش خود در جریان معاملات همراه بودند.

نفت و مس را می‌توان کالاهایی استراتژیک در دنیا محسوب کرد که هر دو به‌عنوان پیشتازان بازار‌‌‌‌‌‌‌‌های کالایی جهانی همانند مقیاسی حساس و نبض قیمتی سایر کامودیتی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها در‌نظر گرفته می‌شوند که حداقل در ‌ماه گذشته بخش عمده‌‌‌‌‌‌‌‌ای از ارزش خود را از دست داده‌‌‌‌‌‌‌‌اند. این موضوع بهانه‌‌‌‌‌‌‌‌ای ‌‌‌‌‌‌‌‌شد تا بورس ایران نیز که تقریبا ۷۰‌درصد از نماد‌‌‌‌‌‌‌‌های معاملاتی آن کامودیتی‌‌‌‌‌‌‌‌محور هستند با تشدید ریزش قیمتی همراه شده و افت به مراتب بیشتری را نسبت به ‌ماه‌های گذشته به ثبت برساند.

ریسک‌‌‌‌‌‌‌‌های داخلی بورس تهران

البته ریزش فقط متوجه صنایع بزرگ و غالبا صادرات‌محور بورس تهران نبود، بلکه این موج به سایرین اعم از صنایع ریالی بازار سهام کشور هم سرایت کرد، به‌طوری که برآیند معاملاتی شاخص‌‌‌‌‌‌‌‌هم وزن که از تمام نماد‌‌‌‌‌‌‌‌های معاملاتی به یک میزان اثر می‌‌‌‌‌‌‌‌پذیرد در‌ماه گذشته ۶۵/ ۴درصد افت کرد. این پارامتر که به باور فعالان بازار سهام متر و معیار مناسب‌‌‌‌‌‌‌‌تری نسبت به شاخص‌‌‌‌‌‌‌‌کل بورس تهران درنظر گرفته می‌شود، عملکردی مشابه نماگر اصلی داشت. در سال‌جاری این دومین ماهی است که شاخص‌‌‌‌‌‌‌‌ هم‌‌‌‌‌‌‌‌وزن هم با افت بازدهی همراه می‌شود.

فراز و فرود قیمت سهام شرکت‌ها در‌ ماه گذشته تحت‌تاثیر عوامل داخلی و خارجی بود. هراس از قطعی برق صنایع در فصل گرم سال‌مستقیما قلب سودآوری صنایع و شرکت‌ها را نشانه گرفت؛ هر چند تا به اینجای کار خطر چندانی در این‌خصوص شرکت‌ها را تهدید نکرد اما احتمال تجربه شرایط مشابه سال‌گذشته همچنان وجود دارد. این موضوع که در فصل سرما هم در قالب قطع گاز صنایع خودنمایی می‌کند، دقیقا حاشیه سود شرکت‌ها را تهدید می‌کند. این چالش بزرگ دقیقا پیش‌روی سرمایه‌‌‌‌‌‌‌‌گذاران است. با توجه به وضعیت تورم افسارگسیخته در سطح جامعه به‌جای اینکه سیاست‌‌‌‌‌‌‌‌گذار تسهیل‌‌‌‌‌‌‌‌کننده ورود سرمایه به صنایع و شرکت‌ها باشد با تدبیر ویژه خود (قطعی برق و گاز صنایع) همانند سد مسیر فعالیت شرکت‌ها را مسدود می‌کند.

کوچ بورس‌‌‌‌‌‌‌‌بازان؟

به‌طور معمول در چنین شرایطی برخی از سرمایه‌‌‌‌‌‌‌‌گذاران عطای بازار سرمایه را به لقایش می‌‌‌‌‌‌‌‌بخشند و با ضرر و زیان از گردونه معاملاتی بازار سهام خارج می‌شوند. در شرایطی که کریپتوکارنسی‌‌‌‌‌‌‌‌ها نیز با نوسانات منفی و افت ارزش خود مواجه هستند، غالبا بازار‌‌‌‌‌‌‌‌های غیرمولد داخلی انتخاب سرمایه خارج‌شده از بازار سهام خواهد بود.  بررسی وضعیت تغییر مالکیت در ‌ماه سپری‌شده از جابه‌جایی ۴‌هزار و ۹۳۱میلیارد ‌تومانی حکایت دارد. رقمی که به وضوح نشان می‌دهد مالکیت این میزان از سهام از سبد سرمایه‌گذاری حقیقی‌‌‌‌‌‌‌‌ها به پرتفوی حقوقی‌‌‌‌‌‌‌‌های بازار سهام منتقل شده است.

به باور برخی از کارشناسان بازار سرمایه‌‌‌‌‌‌‌‌ حقوقی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بورس در حال چینش پرتفوی متشکل از سهام ریالی و دلاری هستند.  هر چند پیش‌‌‌‌‌‌‌‌تر به دوازدهمین‌ماه متوالی خروج سرمایه حقیقی از بورس تهران اشاره شد، اما در ۴‌ماه ابتدایی سال‌۱۴۰۱ بیشترین جابه‌جایی سهام از سبد سهامدار خرد به پرتفوی سهامدار نهادی صورت گرفت و در خرداد‌ماه گذشته نیز به میزان ۶‌هزار و ۶۳۲ میلیارد‌تومان سهام بین این دو بازیگر جابه‌‌‌‌‌‌‌‌جا شد.

کارنامه ثلث نخست بازارها

در صورتی‌که یک نگاه مقایسه‌‌‌‌‌‌‌‌ای بین بازار سرمایه با سایر بازار‌‌‌‌‌‌‌‌های مالی داشته باشیم درمی‌یابیم که بورس تهران از ابتدای شروع معاملات سال‌۱۴۰۱ تاکنون موفق به کسب بازدهی ۴۳/ ۷‌درصدی شده است. سکه و دلار که ۲‌رقیب بورس در فضای سرمایه‌گذاری کشور محسوب می‌شوند اما وضعیت به مراتب متفاوت‌‌‌‌‌‌‌‌تری را تجربه کرده‌‌‌‌‌‌‌‌اند، به‌طوری که سکه ۸/ ۲۰‌درصد و اسکناس آمریکایی حدود ۲۱‌درصد بازدهی کسب کرده‌‌‌‌‌‌‌‌اند. بدین ترتیب بورس با فاصله معناداری رتبه سوم را طی ۴‌ماه نخست سال‌ به جهت کسب بازدهی به خود اختصاص داده است. / دنیای اقتصاد

درباره ی arm@yen3gal

مطلب پیشنهادی

سرمایه نگر

ریزش همه جانبه بورس تهران

به گزارش سرمایه نگر، سازمان بورس و اوراق بهادار در مهر ماه امسال با مشکلات زیادی روبرو بود. مشکلاتی …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *